دستگاه پاستوریزاتور جهت عملیات دمادهی و کاهش آلودگی محصول به کار می‌رود که باعث جلوگیری از رشد باکتری‌های غیر مفید و میکروب‌ها می‌شود. انواع کارکرد پاستوریزاتور با آب داغ و بخار می‌باشد که در دو نوع صفحه‌ای و لوله‌ای طراحی و ساخته می‌شود.

سیستم پاستوریزاسیون یا پاستوریزاتور لوله‌ای و صفحه‌ای با تکنولوژی ALFA LAVAL در ظرفیت‌های مختلف (۲۰۰ الی ۲۰۰۰۰ لیتر) طراحی و تولید می‌شود که دارای برنامه‌ی حرارتی متفاوت برای هر محصول در انواع اتوماتیک است.

پاستوریزاتورها دستگاه‌هایی هستند که قادر هستند با اعمال عملیات حرارتی روی شیر، بدون آن‌که اثر نامطلوب و ناخواسته دیگری روی شیر بگذارند، باسیل سل‌ها را به طور کامل نابود کنند. از آن‌جایی که باسیل سل‌ها مقاوم‌ترین عامل بیماری‌زای شیر هستند، از بین رفتن سایر عوامل بیماری‌زا نیز ارزیابی می‌شود.

باسیل سل در دمای ۷۲~۷۵ درجه سانتی‌گراد و مدت زمان ۱۶–۲۰ ثانیه از بین می‌رود. جدای از میکروارگانیزم‌های بیماری‌زا، شیر حاوی میکروارگانیزم‌هایی است که بر طعم و ماندگاری سایر فرآورده‌های لبنی هم اثر مخرب دارد. لذا هدف فرآیند پاستور از بین بردن همین میکروارگانیزم‌ها است.

شیر دریافتی از واحد شیر خام ابتدا وارد بالانس تانک می‌شود. کنترل سطح شیر داغ داخل بالانس تانک هم به صورت مکانیکی (با کمک شناور) هم با استفاده از شیرآلات پنوماتیک و ابزار دقیق‌های مربوطه قابل کنترل است. پلیت پاستورایزر به عنوان مهم‌ترین بخش دستگاه از ۳ قسمت تشکیل شده است: هیتر، ریجنریشن و کولر.

شیر خام ابتدا در دمای ۴ درجه از بخش Regeneration وارد پاستورایزر شده و ضمن احیای گرمای شیر پاستور شده، تا دمای ۶۰ درجه گرم می‌شود. سپس در این دما شیر وارد سکشن هیتر شده و ضمن تبادل حرارت با آب داغ تا دمای ۷۲~۷۵ درجه گرم می‌شود. شیر داغ شده سپس با عبور از هلدر زمان ماند ۱۶–۲۰ ثانیه را برای از بین بردن میکروارگانیزم‌ها فراهم کند. شیر پاستور شده مجددا وارد بخش بازیابی حرارتی می‌شود و ضمن پیش‌گرم کردن شیر ورودی خود تا حدود ۱۴ درجه سرد می‌شود. در بخش آخر نیز با عبور از بخش کولر و دفع گرما به جریان آیس واتر (آب سرد ~۱ درجه)، شیر تا دمای ۴ درجه سرد می‌شود.

عملکرد این دستگاه‌ها دارای ۳ فاز است: تولید، CIP، SIP

با پایان یافتن فاز تولید که معمولاً تا ۸ ساعت زمان می‌برد، به دلیل ایجاد رسوب در پلیت پاستورایزر، دستگاه دیگر قادر به رساندن دما به حد مطلوب نبوده و خط نیاز به شستشو دارد. از آن‌جایی که پاستورایزرها بر خلاف سایر تجهیزات به صورت اتومات شسته می‌شوند (CIP) (و نه با CIP Center) لازم است که حتماً سیستم دوزینگ سود و اسید در این دستگاه‌ها تعبیه شود. سرانجام نوبت به استریل کردن دستگاه می‌شود که این امر همواره در ابتدای تولید صورت می‌گیرد. به این شکل که با به جریان انداختن آب داغ در خط با دمای ۹۰~۹۵ درجه به مدت ۱۰–۱۵ دقیقه ابتدا تمام ترکیب استریل شده و سپس بعد از تنظیم دما، شیر دریافت می‌شود.